WIDZISZ:Ścieżka przyrodnicza im. Prof. Anieli Krawiecowej

Ścieżka przyrodnicza im. Prof. Anieli Krawiecowej


Ostrów Tumski

„Rośliny i zwierzęta widziane i zauważone z mostów Wrocławia

- rola przyrody wielkiej rzeki w edukacji ekologicznej” -

Ścieżka przyrodnicza im. Prof. Anieli Krawiecowej.

 

 

 plan trasy

 

 

 

 

 

 

  

Opis trasy został sporządzony na podstawie opracowania dr Anny Baranowskiej-Kąckiej i dr Zygmunta Kąckiego wykonanego na zlecenie Wydziału Środowiska i Rolnictwa UM we Wrocławiu. 

                           pobierz

Nazwa ścieżki wywodzi się od Prof. Anieli Krawiecowej, która była wybitnym botanikiem, przyrodnikiem, znawcą flory i roślinności miast, w tym Wrocławia. Trasa przebiega w centrum miasta wzdłuż nadbrzeży Odry i jej kanałów. Jej przejście zajmuje około godziny. Oczywiście dokładniejsze przyjrzenie się elementom przyrody na trasie wymagać będzie dłuższego czasu. Prowadzi ona chodnikami, mostami i utwardzonymi alejkami. Na trasie ścieżki wyznaczono 12 przystanków, nie ma jednak tablic informacyjnych, do orientacji służy przewodnik wydany przez Urząd Miejski. Opracowana ścieżka przyrodnicza ma na celu popularyzowanie wiedzy biologicznej, ukazanie tych gatunków, które próbują przetrwać w pobliżu człowieka oraz tych, które zrezygnowały z życia w naturalnych warunkach i na stałe towarzyszą osadom ludzkim.

 

aleja platanowPrzystanek 1. Park Słowackiego

Na terenie parku rosną stare, okazałe drzewa. Zobaczymy tu klony, lipy, kasztanowce i wiele innych, na szczególną uwagę zasługują jednak pomnikowe platany klonolistne. Największe zobaczymy w pobliżu budynku Muzeum Narodowego. W parku obecnie sadzone są nowe ciekawe drzewa (tulipanowce, miłorzęby), a także drzewa upamiętniające wybitne osoby z naszego regionu czy ważne wydarzenia - ostatnio posadzono "dąb katyński".  

  

Muzeum NarodowePrzystanek 2. Muzeum Narodowe

Budynek Muzeum porośnięty jest winobluszczem pięciolistkowym i trójklapowym. Pędy przytwierdzają się do muru organami czepnymi - przylgami znajdującymi się na wąsach (przekształconych pędach). Jesienią liście pięknie przebarwiają się na kolor szkarłatnoczerwony, a wśród nich możemy dostrzec owoce - granatowe jagody.

Wśród zgromadzonych zbiorów muzealnych znajdują się także dzieła o tematyce przyrodniczej. 

 

OdraPrzystanek 3. Odra

Odra to druga co do wielkości rzeka Polski. Przez Wroclaw płynie kilkoma korytami - jesteśmy nad Odrą Górną. W granicach miasta, w ramach ochrony przeciwpowodziowej, jej koryto obudowano wysokim betonowym nabrzeżem. To sprawia, że brak jest tutaj typowej roślinności przybrzeżnej.

Miejsce to pozwala na bezpieczne pobranie wody z rzeki, zapoznanie się z jej cechami.

  

lipa Jana Pawla IIPrzystanek 4. Lipa Jana Pawła II i Muzeum Archidiecezjalne

Na Placu Katedralnym rośnie okazały pomnikowy platan klonolistny. Tu także posadzono lipę upamiętniającą papieża Polaka Jana Pawła II.

W Muzeum Archidiecezjalnym możemy zapoznać się z symboliką roślinną używaną w chrześcijaństwie.  

 

 Przystanek 5. Ogród Botaniczny

Ogród BotanicznyTo jeden z najstarszych ogrodów botanicznych w Polsce. Mamy tu możliwość zapoznania się z gatunkami roślin prawnie chronionych w Polsce. Ogrody botaniczne stwarzają także możliwości hodowli w sztucznych warunkach roślin ginących z powodu zmian w naturalnym środowisku (tzw. ochrona "ex situ").  Jest szansa, że gdyby te gatunki wyginęły w naturze, tu przetrwają.

 

 

flora chodnikaPrzystanek 6. Flora chodnika - roślinni specjaliści

Tylko niewiele roślin potrafi się przystosować do życia w miejscu stale deptanym. Są to tzw. rośliny dywanowe (rosliny wydepczyskowe). Do takich roślin należą: rdest ptasi, miłka mniejsza, wiechlina roczna, babka większa, karmnik rozesłany i niektóre gatunki mchów.

 

 

zanokcica murowaPrzystanek 7. Mury i ruiny wokół kościoła Św. Marcina

W szczelinach murów, jako "pionierzy", osiedlają się porosty. Z biegiem czasu, miejsca te są zasiedlane przez rośliny naczyniowe. W tym miejscu możemy znaleźć zanokcicę murową - przedstawiciela paproci. Na murze odrzańskim przy moście Piaskowym i śluzie przy ul. Wodnej zobaczymy ciepłolubny gatunek - cymbalarię bluszczykowatą.

 

Młyn MariaPrzystanek 8. Młyn Maria i urządzenia hydrotechniczne oraz rola rzeki

Rzeki to przede wszystkim element środowiska przyrodniczego. Dla człowieka mają także inne znaczenie, są środkiem transportu, miejscem rekreacji czy też źródłem energii. Zmiany wprowadzane w celu przystosowania rzeki do potrzeb człowieka często niosą szkody dla świata przyrody (np. utrudniają migrację gatunków czy bezpośredni dostęp do wody).

 

Roslinność łęgowaPrzystanek 9. Środowisko rzeczne i siedliska łęgowe - Wyspy Bielarska i Słodowa

Z dolinami rzecznymi związana jest typowa szata roślinna - roślinność aluwialna (nadrzeczna). W dużym mieście, w tym miejscu, przetrwały niektóre gatunki żyjące w dawnej puszczy nadodrzańskiej: wierzby, topole, wiązy, jesiony, dęby, graby, lipy. Dwa pierwsze rodzaje drzew spotykamy blisko wody, w miejscach zalewowych. Pozostałe rosną dalej od koryta, na żyznej glebie. Są to gatunki charakterystyczne dla lasów łęgowych.

ptaki Przystanek 10. Ptaki Wrocławia, nauka rozpoznawania i obserwacji

Okolice Żabiej Kładki na Wyspie Bielarskiej to doskonałe miejsce do obserwacji ptaków wodnych. Kaczki krzyżówki zobaczymy tu przez cały rok, zimą dołączą do nich łabędzie nieme, mewy śmieszki. W lecie to wśród drzew i krzewów zobaczymy i usłyszymy inne dość pospolite we Wrocławiu ptaki: wróble, mazurki, sikory, gołębie, jaskółki, a nad głowami głośne jerzyki. Część z nich korzysta w tym miejscu z wodopoju.

 

lipa Przystanek 11. Bulwar Dunikowskiego - poznajemy drzewa

Wzdłuż brzegu Odry, na Bulwarze Dunikowskiego, możemy zobaczyć różne gatunki drzew. Najliczniejszą grupę stanowią lipy. Rosną tu także buki, graby, jarząby. Każdy gatunek ma swoje specyficzne cechy budowy - drzewa najczęściej rozpoznajemy po kształcie liści, korze, pokroju. Tu możemy np. zauważyć różnice w wyglądzie liści lipy drobnolistnej i szerokolistnej czy jarzębu zwyczajnego i szwedzkiego. Porównamy także korę grabu i buka.

 

robinia  Przystanek 12. Wzgórze Polskie - lasek robiniowy

Teren ten to fragment dawnych fortyfikacji miejskich, które zostały włączone w ciąg Promenad Staromiejskich. Rosną tu gatunki introdukowane czyli sztucznie wprowadzone na teren, który nie jest ich naturalnym areałem. Powszechnie znanym drzewem jest grochodrzew czyli robinia akacjowa. Mylnie jest zazwyczaj nazywany akacją, która jest drzewem strefy tropikalnej. Na Wzgórzu Polskim możemy też zapoznać się z warstwowym układem roślin, podobnie, jak ma to miejsce w naturalnym lesie. Tu jednak warstwy tworzone są  przez inne gatunki - rośliny związane z człowiekiem (tzw. synantropijne).

pisklęta kopciuszka

 

Uważnego obserwatora na trasie na pewno spotka wiele niespodzianek, np. zobaczy gniazdo bogatek w latarni w pobliżu pomnika J. Słowackiego czy kopciuszków w Domu Jana Pawła II na Ostrowiu Tumskim.